De zuilen van Aksum


Advertisement
Ethiopia's flag
Africa » Ethiopia » Tigray Region
February 26th 2010
Published: March 25th 2010
Edit Blog Post

SteleSteleStele

Aksum
Episode 4 brengt ons naar het historische noorden.
(25/03/2010)


Maandag 15/06/2002 (22/02/2010)


Van Addis naar Aksum (Axum)

Om een ‘onchristelijk’ uur opstaan om de vroege vlucht naar Aksum te nemen. Het inchecken verloopt wat chaotisch, maar al bij al komt alles op zijn pootjes terecht (this is Africa, my friend...), en een wat overjaarse Fokker 50 hopt ons probleemloos van Addis, over Bahir Dar, Gonder en Lalibela naar Aksum.

Aksum
Zoals de Lonely Planet het zo lyrisch brengt:

Aksum is a riddle waiting to be solved.



Deze rustige en stoffige stad, in het uiterste noorden van het land, dicht bij de Eritrese grens, erkend als ‘World Heritage Site’ door de Unesco, is belangrijke en spectaculaire verzameling van historische en religieuze sites.

Buiten de talrijke archeologische opgravingen, vind je hier ook een van de belangrijke Orthodoxe kerken - St. Maria van Zion - en zou er de ‘Ark des Verbonds’ huizen, dat ene voorwerp dat iedere bezoeker echt dolgraag zou willen zien maar nooit onder ogen kan krijgen.

In deze heilige stad voor de Ethiopische orthodoxen, mag dan ook geen moskee worden gebouwd.

Aksum was ooit de hoofdstad van het machtige Aksumitische Rijk (4de eeuw v. Chr. - 10de eeuw AD), dat uiteindelijk werd verwoest door de mysterieuze Koningin Gudit.


Na de lunch beginnen we dan ook meteen aan de verkenning de bezienswaardigheden, en starten bij de overblijfselen van de Dungur (7de eeuw AD), ook gekend als het ‘Paleis van de koningin van Sheba’. Hoewel archeologen hebben aangetoond dat de opgravingen niet oud genoeg zijn om te hebben gediend als paleis voor de Koningin van Sheba (10de eeuw v.Chr.), houden Ethiopiërs toch aan dat verhaal. Nieuwe hoop werd gewekt wanneer recentere opgravingen zouden zijn gestuit op oudere funderingen!




De ‘historische’ toelichting die ik van de gids krijg, is doorspekt met “According to the legend…” of “We believe…” of nog “According to our believe (religion)…”, zodat de feiten, mythen, sagen en godsdient smakelijk verweven zijn tot een sprookjesachtig, maar niet altijd even accuraat verhaal.

Na de Dungur, lopen we systematisch volgende sites af:

- het bad van de koningin van Sheba (eigenlijk groot waterreservoir)…
- de inscripties van koning Ezana - de Ethiopische versie van de Steen van Rosetta - …
- de graven van de koningen Kaleb en Gebre Meskel …
- het noordelijke obeliskenpark, met de verschillende graven…
- het archeologische museum …
- de kerk van St. Maria van Zion …
- nog een klein museum…
- …


Ik bespaar jullie de details, maar wie geboeid is door het onderwerp, vindt hier alvast wat basisinformatie.

Na dit intensieve programma was ik alleszins aan een koel biertje toe… Op een terras. Onder de bomen.

De slag van Adwa
Het gerstenat smaakt heerlijk!

Ik raak aan de babbel met een koppel aan de tafel naast mij. Zij is een Spaanse astronome, hij een Canadees historicus. Hij werkt aan een boek over de ‘veldslag van Adwa’.

Nooit van gehoord. Van de veldslag bedoel ik. Adwa ligt hier zowat 22 km vandaan, is een economisch belangrijk centrum in de regio, maar heeft voor de toeristen weinig te bieden.

Wat maakt deze veldslag dan zo bijzonder dat het een boek verdient?

Wel, heel eenvoudig: op 1 maart 1896, werd, tussen de heuvels rond Adwa, het Italiaanse leger in de pan gehakt door de troepen van Keizer Menelik II. Hiermee kon Ethiopië van kolonisatie worden gevrijwaard, in tegenstelling tot de meeste andere landen van Afrika bij de bij het begin van de 20ste eeuw!

Het is een
Abuna AregawiAbuna AregawiAbuna Aregawi

Debre Damo
verhaal van arrogantie en overmoed, van schromelijke onderschatting van de tegenstander, van gebrekkige terreinkennis, onnauwkeurige stafkaarten, gebrekkige communicatie, enz…, vanwege de Italianen uiteraard. De sterk gewapende troepen van generaal Baratieri werden gedecimeerd en meer dan 6.000 manschappen lieten er het leven… De rest pakte zijn biezen.

De slag wordt jaarlijks gevierd door de Ethiopiërs, zoals de Britten de slag van Hastings en de Amerikanen de ‘War of Indedependence’.

Als burger van een (gewezen) koloniale macht, heb ik op school nooit gehoord van dit evenement, die een enorme betekenis heeft gehad voor het onafhankelijkheidsstreven van de overige Afrikaanse landen. Hoe zou dat nu toch komen?








Dinsdag 16/06/2002 (23/02/2010)


Debre Damo & Yeha

Debre Damo
Het was Abuna Aregawi, de leider van de ‘Negen Heiligen’, die het klooster van Debre Damo oprichtte boven op een amba (berg met afgeplatte top) met steile hellingen, in de 6de eeuw, ten tijde van de christianisatie van Aksum, onder koning Gebre Meskel.

Wanneer je aan de voet van de berg staat, met gespannen nek naar boven te staren, kan je je wel eens afvragen hoe iemand ooit gedaan heeft gekregen om de top
De pro...De pro...De pro...

Debre Damo
de bereiken om daar een klooster te bouwen op dit eiland in de hemel.
Wel mag je niet vergeten dat Abuna Aregawi wat hulp kreeg van God en dat Hij een reuzenslang inzette opdat Aregawi zich hieraan zou kunnen optrekken en zo de top bereiken (aldus de overlevering).

Leuk om te weten is dat, naast de spirituele functie van deze retraite, deze plek ook een meer politieke functie had: de indrukwekkende kliffen rond het klooster, boden de Aksumitische monarchen namelijk de gelegenheid om zich te ontdoen van de overtollige mannelijke leden van de Koninklijke familie, door deze mogelijke troonpretendenten hier op te sluiten en, zodoende, hun eigen macht veilig te stellen.


De truc met het touw
Vandaag blijft het klooster al even onbereikbaar, en, om een adrenaline boost te krijgen, moet je maar eens proberen (sorry dames, enkel mannen toegelaten!). Geen weg, geen pad, geen trappen, geen ladders, hulp van God is niet altijd even tastbaar, en voor diegenen die schrik hebben van reuzenslangen blijft er maar één uitweg: een touw.

Of beter gezegd, een gevlochten lederen riem van 15m tegen een loodrechte wand!

Voor de ‘habitués’ is dit een peulschil. Zij kennen alle steunpunten in de rots en hoeven geen ‘beveiliging’. Voor onze gids wordt toch een beveiliging om de lende voorzien. Een monnik zal boven de klimmer tegenhouden in geval van nood. Geen gesofistikeerde systemen of katrollen. Puur op kracht!

Met mijn zwakke schouders - mijn linker is voor een paar dagen ook al beginnen tegenpruttelen - en mijn (licht) overgewicht, heb ik zo mijn moment van twijfel.

Vroeger kon ik wel best mijn mannetje staan bij touwklimmen, maar dat was vele jaren (en vele kilo’s) geleden. Ik ga even aan de riem hangen. Dat lijkt mee te vallen. Maar houd ik het de volle 15m vol? En bovenaan moet je je nog boven het hechtingspunt van de riem hijsen! Toch wel wat ‘tricky’. Over afdalen denken we zelfs nog niet na.

Een paar jonge mannen moedigen mij aan en stellen voor extra hulp te bieden: de ene zal de monnik bovenaan helpen trekken, de andere zit op mijn hielen om mij tegen te houden, en desnoods te duwen!

Ik laat mij (uiteraard) overhalen, en breng het nog behoorlijk vanaf zelfs. De trekkracht is nog niet helemaal verloren. Mijn helpers kijken ervan op. Boven is het wel wat sukkelen, want ik ken de volgorde van de grepen niet, maar mijn achtervolger leidt mijn voeten naar de juiste steunpunten, zodat ik mijn evenwicht keurig kan bewaren. We zijn er dus geraakt!

Boven heb je een prachtig panoramisch overzicht over de omgeving. Het klooster zelf lijkt meer op een dorp. Elke monnik beschikt er over zijn eigen huisje, en er zijn, eigenaardig genoeg, talloze waterbekkens. Hier heerst rust.

Na een bezoek aan het kerkje uit de 10de of 11de eeuw (vermoedelijk de oudste staande kerk van het land, en misschien zelfs van gans Afrika), en een wandeling over het plateau, is het weer tijd voor stuntwerk.

De ‘duwer’ is nu ‘remmer’ geworden. Ik word weer deskundig begeleid door de monnik naar de juiste grepen en steunpunten. Eenmaal aan het touw, is het wat zoeken voor de voetsteunen. Onderweg even stoppen voor de foto: “kijk eens naar beneden!...”

Wanneer ik niet meer zie waar ik mijn voeten moet zetten en contact met de rots verlies, hoor ik roepen: “Don’t worry!”. De ‘remmer’ heeft mij stevig vast tussen de benen... Het is echt geen fraai gezicht, maar we raken veilig op de vaste grond!


Yeha
Yeha wordt beschouwd als de bakermat van Ethiopië’s vroegste civilisatie, bijna 3 millennia geleden. Experten zijn er nog niet uit waar vandaan de culturele invloeden zijn gekomen, maar de vorm van de Tempel van Yeha, daterend van tussen de 5de en 8ste eeuw v. Chr., doet erg denken aan een Jemenitische bouwstijl. Strakke geometrische vormen, perfect passende zandstenen blokken, gestapeld zonder mortel, …

De ruïnes hebben lang nog niet alle geheimen prijs gegeven en een ploeg Duitse archeologen is naarstig bezig te zoeken naar antwoorden.

Naast de tempel werd in de 6de eeuw AD een kerk gebouwd, Abuna Aftse,… met stenen uit de tempel. In de tuin is een doopceremonie aan de gang.

Op enkele honderden meters hier vandaan zijn in de rots uitgehouwen graven teruggevonden. Deze bestaan uit een schacht die leidt naar een aaneenschakeling van funeraire kamers. Helaas waren deze graven reeds geruime tijd geplunderd - zoals de meeste graven trouwens -, zodat weinig informatie werd teruggevonden over deze pre-aksumitische beschaving. Maar 2 dagen geleden lachte het geluk de archeologen toe: in de onmiddellijke nabijheid van de eerste graven, hebben ze een nieuwe schacht gevonden, en de toegang tot de kamers, aan beide zijden, was nog steeds afgesloten. Dit zou kunnen betekenen dat ze nog niet zijn geroofd, wat perspectieven biedt voor nieuwe gegevens en hypothesen…







Additional photos below
Photos: 22, Displayed: 22


Advertisement

De inscripties van Koning EzanaDe inscripties van Koning Ezana
De inscripties van Koning Ezana

(de Ethiopische versie van de Steen van Rosetta) Aksum
Einde van de misEinde van de mis
Einde van de mis

St Maria van Zion kerk Aksum
De kerkDe kerk
De kerk

Debre Damo


Tot: 0.433s; Tpl: 0.021s; cc: 13; qc: 81; dbt: 0.0347s; 1; m:saturn w:www (104.131.125.221); sld: 1; ; mem: 1.5mb