Chuông hat village (Nón làng Chuông)

---

Saturday 18 October 2008 - Myself and a friend rented a taxi and traveled 30 km from Hanoi's center to Chuông village, which has been famous over several centuries for making traditional hats. After one and a half hours, we arrived at the village and visited a couple of houses, where the locals were making hats. At the first house, we saw 3 women sitting on the front side of the house, while some children were running around. The grandmother and mother were sewing conical hats, while the daughter was placing the leaves over a frame and tying them with small strings.

The women explained to us simply how to make a conical hat (Nón). First, they have to buy green leaves from central Vietnam, then dry them in the sun, iron with fire, make a frame with 16 bamboo circles, place the leaves over the frame, tie them with strings and start to sew from top to bottom. It takes a day for old women to sew a hat, while young women can do it for 3 hours. A conical hat costs VND 25,000 (US$1.5), after deducting the costs for material, they would get VND 15,000 (90 cents). If a woman can finish 2 hats per day, it means she earns about US$2. It's a low income, but as they said, not a hard work like farming.

The market in Chuông village is held from 6am to 8am, 6 times a month, on the 4th, 10th, 14th, 20th, 24th and 30th of the lunar calendar. The locals bring their hats to the market and sell them. Many people in northern Vietnam buy the hats at this market, then sell them at their shops in other cities and towns. The hats are also exported to many countries in the world.

The second house we visited is the only family in the village, which specializes in making flat hats (Nón quai thao). Mr. Canh, who was sewing a hat in one of my photos, is 80 years old. He joined the army when he was 16 years old and lost his leg in the French war. My friend bought a flat hat at his house (VND 60,000, about US$4) and presented it to me. On one side of the hat, there are embroidered words "Nón làng Chuông - Thanh Oai - Hanoi" (Chuông village, Thanh Oai district, Hanoi).

The locals in Chuông village were very friendly to us. Both adults and kids said "Hello!" all the time to my friend and when we wanted to find some houses to take photos how people were making hats, they were very kind to show us the way. I think they rarely see tourists visiting the place.

Ai về chợ nón làng Chuông

Nói đến nghề làm nón, không ai không biết đến ngôi làng nổi tiếng xứ Bắc: Làng Chuông. Cái tên làng rất quê, rất Việt ấy chẳng biết có từ khi nào, chỉ biết từ bao đời nay, khu họp chợ của làng lại nằm ngay dưới chân nhà Chuông của ngôi chùa giữa làng. Có lẽ vì thế mà làng mang tên làng Chuông chăng?!

Cách Hà Nội 30km, nằm trên trục đường Hà Đông - chùa Hương Tích, làng Chuông thuộc xã Phương Trung, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Theo các cụ cao niên trong làng kể lại thì nghề nón của làng đã có từ bao đời nay, từ lúc sinh ra cho đến lúc lớn lên đã thấy nón rồi. Đời ông làm nón, đời con, đời cháu, chắt làm nón; nhà nhà làm nón; cả làng chỉ có một nghề duy nhất là làm nón bán cho thiên hạ. Ngày xa xưa, làng chỉ làm nón Ba tấm, Quai thao, áo tơi. Mãi sau này mới làm nón như bây giờ. Chính vì cả làng làm nón nên chợ làng phần lớn cũng chỉ có nón và những thứ để làm nón. Chợ họp vào tháng 6, phiên chính vào các ngày mùng 4, 10, 14, 20, 24 và 30 âm lịch, còn lại những ngày khác là những phiên xép ít người, ít hàng hơn. Thời thịnh vượng nhất của làng là vào những năm thời bao cấp, thiên hạ chỉ có đội nón lá chứ không đội mũ như bây giờ, nên chợ nón cũng vì thế mà sầm uất. Dày đặc cả khu chợ chỉ nhấp nhô toàn nón, người bán, người mua đểu đội cả chồng nón, tay ôm nón ken nhau như mắc cửi dưới sân chùa. Ngày nay, mặc dù xã hội hiện đại, nón không được sử dụng thường xuyên như xưa nữa, nhưng chợ nón làng Chuông vẫn đông đúc và sầm uất lắm. Chợ họp từ tờ mờ sáng, nắng lên cao một chút là chợ đã tan. Vào chợ Chuông, lạc trong những mây tre, vành nón, khung nón, lá nón, chỉ thêu đủ màu... chợt bắt gặp những khuôn mặt các bà, các mẹ, các chị, các em chân chất, tảo tần, ta như lạc về cái thuở ngày xưa ấy...

Ngày xưa đã xa rồi, nhung chợ nón làng Chuông thì vẫn còn đây, còn đây với những chiếc nón chở đầy sự tinh tế, khéo léo đến từng đường kim mũi chỉ. Còn đây phiên chợ nón bên chiếc giếng và ngôi chùa làng cổ kính rêu phong đậm nét và giữ mãi tập tục của cư dân vùng lúa. Và nếu có một chiếc nón sau phiên chợ thì chiếc nón ấy chưa chắc đã dễ đội. Bởi vì ta đã mang về nỗi thương nhớ và hình bóng một chốn quê yên bình vẫn còn trường tồn trong nó bản sắc văn hoá của vùng quê xứ Đoài.

(Theo tạp chí "Nhà quản lý", mục Du lịch & khám phá - số tháng 7/2008)

---